Σπερματέγχυση: Όλα όσα θέλετε να μάθετε!

  • Posted on: 29 September 2016
  • By: manager

Ζευγάρια που δεν μπορούν να αποκτήσουν ένα παιδί, επιλέγουν κάποια μέθοδο τεχνητής γονιμοποίησης για να τα καταφέρουν. Μία από τις πιο δημοφιλείς μεθόδους υποβοηθούμενης αναπαραγωγής είναι η σπερματέγχυση.

Ο μαιευτήρας γυναικολόγος Σαμόλης Σοφοκλής μας μιλά για την τεχνική της σπερματέγχυσης.

Τι είναι η σπερματέγχυση;

Η σπερματέγχυση είναι μία απλή και προσιτή τεχνική για ένα ζευγάρι που ξεκινά θεραπείες γονιμότητας. Είναι μία ανώδυνη διαδικασία που γίνεται στο ιατρείο. Η ενδομητρική σπερματέγχυση είναι η διαδικασία κατά την οποία επεξεργασμένο σπέρμα τοποθετείται στη μήτρα της γυναίκας.

 Ποια η διαδικασία της σπερματέγχυσης;

Η σπερματέγχυση γίνεται τη στιγμή της ωοθυλακιορρηξίας. Ο σύντροφος πρέπει να έχει δώσει σπέρμα, το οποίο θα υποστεί πλήρη εξέταση και επεξεργασία. Αρχικά ξεχωρίζονται τα σπερματοζωάρια από το σπερματικό υγρό, απομακρύνονται τα λευκοκύτταρα, τα άωρα γεννητικά κύτταρα και οι ελεύθερες ρίζες οξυγόνου και συγκεντρώνονται μόνο τα κινούμενα σπερματοζωάρια, ώστε να βελτιωθεί η ικανότητα του σπέρματος. Η τεχνική που επιλέγεται εξαρτάται από την ποιότητα του σπέρματος.

Η ενδομητρική σπερματέγχυση πραγματοποιείται μέσω ενός ευλύγιστου, μαλακού καθετήρα ο οποίος φέρει το κατάλληλα επεξεργασμένο σπέρμα και αφού περάσει από τον τράχηλο, καταλήγει στην κοιλότητα της μήτρας. Αρχικά τοποθετείται κολποδιαστολέας για να επιτύχουμε αποκάλυψη του τραχήλου της μήτρας. Με την εισαγωγή του καθετήρα γίνεται έγχυση του σπέρματος (0,4 ml).

Στη συνέχεια ο καθετήρας αποσύρεται και η γυναίκα παραμένει στη ίδια θέση για λίγα λεπτά. Η όλη διαδικασία διαρκεί μερικά λεπτά. Για τις επόμενες 14 μέρες χορηγείται δια στόματος προγεστερόνη για την υποστήριξη της ωχρινικής φάσης. Μετά 14 μέρες γίνεται εξέταση αίματος για να επιβεβαιωθεί η επίτευξη της εγκυμοσύνης.

Σε ποιες περιπτώσεις ενδείκνυται;

Η ενδομήτριος σπερματέγχυση είναι ιδανική για:

·         Γυναίκες που δεν έχουν σταθερό κύκλο (με διαταραχές ωοθυλακιορρηξίας ή πολυκυστικές ωοθήκες), και απαιτείται λήψη φαρμάκων για να προκληθεί ωορρηξία

·         Γυναίκες με διαβατές σάλπιγγες νεαρής ηλικίας

·         Γυναίκες που θα χρησιμοποιήσουν σπέρμα δότη, όταν ο σύντροφός τους δεν έχει σπέρμα (αζωοσπερμία)

·         Γυναίκες που έχουν ενδείξεις εχθρικής τραχηλικής βλέννας

·         Γυναίκες που ο σύντροφός τους εμφανίζει ήπιας ή μέτριας βαρύτητας προβλήματα με την ποιότητα του σπέρματός τους

·         Ζευγάρια με ανεξήγητη υπογονιμότητα

Είναι απαραίτητη η υστεροσαλπιγγογραφία;

Για να έχει επιτυχή έκβαση μία σπερματέγχυση απαραίτητη προϋπόθεση είναι η διαβατότητα τουλάχιστον μίας εκ των δύο σαλπίγγων της γυναίκας. Η διαβατότητα ή μη των σαλπίγγων διαπιστώνεται μέσω της υστεοροσαλπιγγογραφίας. Πρόκειται ουσιαστικά για ακτινογραφία της μήτρας και των σαλπίγγων. Με αυτή την εξέταση μπορεί να διαπιστωθεί η περίπτωση αποφραγμένων σαλπίγγων και να προχωρήσουμε σε σπερματέγχυση.

Η σπερματέγχυση απαιτεί λήψη φαρμάκων;

Όταν η σπερματέγχυση γίνει σε φυσικό κύκλο, δεν είναι απαραίτητη η λήψη φαρμάκων. Αν χρειάζεται να προκληθεί ωοθυλακική ανάπτυξη, τότε απατιέται η χορήγηση φαρμακευτικής αγωγής. Συνήθως φαρμακευτική διέγερση των ωοθηκών γίνεται σε γυναίκες που δεν έχουν σταθερό κύκλο (π.χ. σύνδρομο πολυκυστικών ωοθηκών).

 Ποια ημέρα του κύκλου είναι η κατάλληλη για να γίνει η σπερματέγχυση;

Η σπερματέγχυση πραγματοποιείται όσο το δυνατό πιο κοντά την ωοθυλακιορρηξία. Ο κύκλος ζωής κάθε ωαρίου είναι 24 ώρες μετά την ωορρηξία. Γι αυτό και η σπερματέγχυση προγραμματίζεται κάποιες ώρες πριν ή μετά την ωορρηξία.

Στην περίπτωση της ανεξήγητης υπογονιμότητας, όταν δεν έχει διαπιστωθεί πρόβλημα στον αριθμό των σπερματοζωαρίων, πως μπορεί να βοηθήσει η σπερματέγχυση;

Σε ένα ζευγάρι με ανεξήγητη υπογονιμότητα η σπερματέγχυση μπορεί να έχει πολύ μεγαλύτερα ποσοστά επιτυχίας συγκρινόμενη με τη σεξουαλική επαφή. Κατά την επεξεργασία του σπέρματος στο εργαστήριο τα σπερματοζωάρια ενεργοποιούνται και κατάλληλα προετοιμασμένα για να περάσουν την τραχηλική βλέννα. Έτσι, έχουν περισσότερες πιθανότητες να γονιμοποιήσουν το ωάριο σε σύγκριση με τη σεξουαλική επαφή κατά την οποία μόνο τα πιο ισχυρά σπερματοζωάρια  έχουν την πιθανότητα να τα καταφέρουν.

Η λήψη του σπέρματος πότε πρέπει να γίνεται;

Αρχικά προγραμματίζεται η ημερομηνία της σπερματέγχυσης. Την ίδια ημέρα 1-2 ώρες πριν ο σύντροφος της γυναίκας χορηγεί το σπέρμα. Στην περίπτωση της δωρεάς σπέρματος, το σπέρμα του δότη φυλάσσεται σε τράπεζα σπέρματος, οπότε και αποψύχεται μερικές ώρες πριν την σπερματέγχυση.

Χρειάζεται συγκεκριμένος αριθμός σπερματοζωαρίων;

Ο αριθμός σπερματοζωαρίων δεν είναι καθορισμένος. Βέβαια απαιτείται τουλάχιστον ένα εκατομμύριο κινητά σπερματοζωάρια που έχουν προέλθει από την επεξεργασία του σπέρματος. Μεγαλύτερα ποσοστά επιτυχίας έχουμε με πάνω από πέντε εκατομμύρια σπερματοζωάρια ή ακόμη και δέκα εκατομμύρια σπερματοζωάρια κατόπιν επεξεργασίας του σπέρματος. Βιβλιογραφικά το κατώτατο καταγεγραμμένο όριο επεξεργασμένων σπερματοζωαρίων που πέτυχε εγκυμοσύνη ήταν 100.000.

Ποιος ο αριθμός των ωαρίων που απαιτείται για τη σπερματέγχυση;

Συνήθως τα ωάρια είναι από ένα μέχρι τρία. Μετά από συζήτηση με το γιατρό το ζευγάρι αποφασίζει πόσα ωάρια θα χρησιμοποιηθούν, αφού όσο περισσότερα ωάρια τόσο περισσότερες πιθανότητες επίτευξης εγκυμοσύνης. Βέβαια υπάρχει και το ενδεχόμενο πολύδυμης  κύησης.

Ποια τα ποσοστά επιτυχίας;

Τα ποσοστά επίτευξης εγκυμοσύνης με σπερματέγχυση εξαρτώνται από πολλούς παράγοντες όπως η ηλικία της γυναίκας, ο αριθμός και η ποιότητα των σπερματοζωαρίων, η ωοθυλακιορρηξία κ.α. και κυμαίνεται από 10-25% σε κάθε προσπάθεια. Ποσοστό δηλαδή καλύτερο σε σύγκριση με τη σεξουαλική επαφή, αλλά μικρότερο από την εξωσωματική γονιμοποίηση. Συνεπώς μπορεί να χρειαστούν περισσότερες από μια προσπάθειες για να μείνει έγκυος μία γυναίκα. Η σπερματέγχυση είναι μία τεχνική λιγότερο παρεμβατική από την εξωσωματική γονιμοποίηση, αποτελεί ένα πιο φυσικό τρόπο σύλληψης και έχει μικρότερο κόστος.

Η επανάληψη της διαδικασίας και η σωστή αξιολόγηση των αποτελεσμάτων μπορεί να αυξήσει τα ποσοστά επιτυχίας.

Τι πρέπει να προσέχετε μετά τη σπερματέγχυση;

Αν δεν υπάρχει κάποια ενόχληση και η γυναίκα αισθάνεται καλά, δεν υπάρχει λόγος να αποφύγει ή να προσέξει κάτι. Μπορεί να επιστρέψει κανονικά στις ασχολίες της, χωρίς να χρειάζεται ιδιαίτερες προφυλάξεις. Πολλές γυναίκες προσπαθούν να μην κουράζονται μετά τη διαδικασία της σπερματέγχυσης, παρότι δεν κρίνεται απαραίτητο. Φυσικά οτιδήποτε θεωρεί υπερβολικό μια γυναίκα είναι καλό να το αποφεύγει τουλάχιστον τις πρώτες μέρες. Τέλος, αν δεν παρατηρούνται ενοχλήσεις, το ζευγάρι μπορεί να έρθει σε σεξουαλική επαφή.

Ποια είναι η καταλληλότερη ηλικία για σπερματέγχυση;

Γυναίκες άνω των 40 ετών ή νεαρότερης ηλικίας με χαμηλά αποθέματα ωαρίων, παρουσιάζουν μειωμένα ποσοστά επίτευξης εγκυμοσύνης μετά από επαναλαμβανόμενες σπερματεγχύσεις. Στις πιο μεγάλες ηλικίες είναι προτιμότερη η εξωσωματική γονιμοποίηση που δίνει μεγαλύτερα ποσοστά επιτυχίας.

Σπερματέγχυση VS Εξωσωματική

Η σπερματέγχυση είναι μία τεχνική υποβοηθούμενης αναπαραγωγής που είναι ιδανική για τα πιο ‘’ήπια’’ περιστατικά υπογονιμότητας. Η εξωσωματική γονιμοποίηση προτείνεται όταν:

·         η γυναίκα είναι πάνω από 40 ετών

·         όταν οι σάλπιγγες της γυναίκας δεν είναι διαβατές

·         η ποιότητα του σπέρματος του άνδρα δεν είναι ιδανική

·         η γυναίκα έχει μικρό απόθεμα ωαρίων

·         έχουν γίνει προσπάθειες με σπερματέγχυση αλλά δεν επετεύχθη εγκυμοσύνη

Τι είναι η μέθοδος σπερματέγχυσης με όγκο υγρού – IUTPI;

Πρόκειται για μία παραλλαγή της ενδομητρικής σπερματέγχυσης κατά την οποία το υγρό που περιέχει τα σπερματοζωάρια εγχέεται και γεμίζει την κοιλότητα της μήτρας και τις σάλπιγγες. Έρευνες έχουν δείξει ότι με αυτή τη διαδικασία τα ποσοστά επιτυχίας είναι λίγο πιο υψηλά. Βέβαια υπάρχει το μειονέκτημα του μεγαλύτερου χρόνου παραμονής και της χρήσης ειδικού κολποδιαστολέα που συσφίγγει τον τράχηλο για να μην διαφύγει το υγρό από τον κόλπο.

www.gynaikologos-aigaleo.gr